Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι φορείς του «γονιδίου του Αλτσχάιμερ» που καταναλώνουν τακτικά κρέας θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο να αναπτύξουν αυτή την εξουθενωτική εκφυλιστική νόσο σχεδόν κατά το ήμισυ.
Το γονίδιο, γνωστό ως APOE, συνδέεται από καιρό με την νόσο Αλτσχάιμερ και θεωρείται ότι σχετίζεται με περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων της νόσου, η οποία αποτελεί την πιο συνηθισμένη μορφή άνοιας.
Η πρώτη στο είδος της μελέτη, υπό την καθοδήγηση ερευνητών του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης και δημοσιευμένη στο περιοδικό JAMA Network, παρακολούθησε περισσότερους από 2.000 γνωστικά υγιείς Σουηδούς ενήλικες, ηλικίας 60 ετών και άνω, για περίπου 15 χρόνια.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν λεπτομερή ερωτηματολόγια διατροφής που κάλυπταν 98 είδη τροφίμων, με την συνολική πρόσληψη κρέατος να αποτελεί το κύριο αντικείμενο της μελέτης.
Συνολικά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η υψηλότερη πρόσληψη κρέατος συσχετιζόταν με βραδύτερη γνωστική έκπτωση και μειωμένο κίνδυνο άνοιας μεταξύ των ενηλίκων που έφεραν το γονίδιο.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μεταξύ των φορέων του APOE4, όσοι κατανάλωναν το περισσότερο κρέας είχαν 45% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν το λιγότερο.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης πόσο επεξεργασμένο κρέας κατανάλωναν οι συμμετέχοντες. Ως επεξεργασμένο κρέας ορίστηκε το κρέας που είχε υποστεί επεξεργασία μέσω αλάτισης, ωρίμανσης, ζύμωσης, καπνίσματος ή άλλων μεθόδων.
Η γνωστική λειτουργία αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας τεστ που κάλυπταν τη μνήμη, τη γλώσσα και την ταχύτητα επεξεργασίας για να προκύψει μια μέση βαθμολογία γνωστικής λειτουργίας.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, 296 συμμετέχοντες ανέπτυξαν άνοια, ενώ 690 πέθαναν χωρίς να εμφανίσουν την πάθηση που στερεί τη μνήμη.
Λίγο πάνω από το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων έφερε την παραλλαγή APOE4, έναν γνωστό γενετικό παράγοντα κινδύνου για άνοια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μεταξύ αυτών των ατόμων, η υψηλότερη συνολική πρόσληψη κρέατος συσχετίστηκε όχι μόνο με καλύτερη γνωστική απόδοση με την πάροδο του χρόνου, αλλά και με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Όχι όλα τα κρέατα
Στους συμμετέχοντες με τον γενετικό παράγοντα κινδύνου, όσοι κατανάλωναν τη μεγαλύτερη ποσότητα κρέατος - το ισοδύναμο ενός στήθους κοτόπουλου την ημέρα - είχαν σχεδόν το μισό κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τη λιγότερη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν επίσης ότι ένα υψηλότερο ποσοστό επεξεργασμένου κρέατος - όπως μπέικον και λουκάνικα - σε σχέση με τη συνολική πρόσληψη κρέατος συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο άνοιας ανεξάρτητα από τον γονότυπο APOE, υποδηλώνοντας ότι το επεξεργασμένο κρέας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία του εγκεφάλου.
Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ του μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος και των πουλερικών.
Ο Δρ Jakob Norgren, πρώτος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Σε συνδυασμό με τα επανερμηνευμένα στοιχεία από την UK Biobank που εστιάζουν στο μη επεξεργασμένο κρέας, αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν μια συνεπή αλληλεπίδραση γονιδίου-διατροφής με σημαντικές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία.
«Τα αποτελέσματα ενισχύουν την επείγουσα ανάγκη επένδυσης στην έρευνα για την εξατομικευμένη διατροφή με έμφαση στο APOE, η οποία θα μπορούσε τελικά να ενημερώσει τη μελλοντική ανάπτυξη πολιτικών.»
Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι τα οφέλη για τον εγκέφαλο από την κατανάλωση περισσότερου κρέατος για τους φορείς του APOE4 μπορεί να οφείλονται εν μέρει στα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης Β12 – η οποία είναι απαραίτητη για την υγεία του εγκεφάλου και τη γνωστική λειτουργία.
Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων που επηρεάζουν τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων με τη μνήμη, την κατανόηση και την κρίση.
Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι οι φορείς του APOE4 ενδέχεται να εξαρτώνται περισσότερο από επαρκή πρόσληψη Β12, και η κατανάλωση περισσότερου κρέατος θα μπορούσε να βοηθήσει στη διατήρηση επιπέδων που προστατεύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Αυτά τα ευρήματα συνάδουν με προηγούμενη έρευνα που διαπίστωσε ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες με το γονίδιο APOE4 που κατανάλωναν μία ή περισσότερες μερίδες μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος την ημέρα μπορούσαν να αντισταθμίσουν τη γονιδιακή γήρανση του εγκεφάλου κατά περίπου τρία χρόνια.
