Μπορεί ένα ρόφημα να μας φαίνεται πιο ή λιγότερο γευστικό μόνο και μόνο επειδή πιστεύουμε ότι περιέχει ζάχαρη ή γλυκαντικό; Νέα έρευνα δείχνει πως ναι — και ότι ο εγκέφαλος παίζει καθοριστικό ρόλο.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JNeurosci, πραγματοποιήθηκε από την Elena Mainetto του Radboud University, τη Margaret Westwater από το University of Oxford και συνεργάτες από το University of Cambridge.

Πιο αναλυτικά, οι ερευνητές εξέτασαν 99 υγιείς ενήλικες, μέσης ηλικίας 24 ετών, επιλέγοντας άτομα που είχαν παρόμοια αντίληψη για τη ζάχαρη και τα τεχνητά γλυκαντικά. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι τους άρεσαν εξίσου και οι δύο επιλογές.

Ωστόσο, όταν οι επιστήμονες «χειρίστηκαν» τις προσδοκίες των συμμετεχόντων σχετικά με το τι περιείχε κάθε ρόφημα, τα αποτελέσματα άλλαξαν εντυπωσιακά.

• Όταν οι συμμετέχοντες πίστευαν (λανθασμένα) ότι έπιναν ρόφημα με τεχνητό γλυκαντικό, απολάμβαναν λιγότερο το ρόφημα που στην πραγματικότητα περιείχε ζάχαρη.

• Αντίθετα, όταν θεωρούσαν ότι το ρόφημα περιείχε ζάχαρη, αυξανόταν η απόλαυσή τους — ακόμη κι αν στην πραγματικότητα περιείχε γλυκαντικό.

Η αυξημένη ευχαρίστηση συνοδευόταν από μεγαλύτερη ενεργοποίηση μιας περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής, συγκεκριμένα του ντοπαμινεργικού μέσου εγκεφάλου.

«Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι αυτή η περιοχή του εγκεφάλου επεξεργάζεται την αυξημένη θρεπτική ή θερμιδική αξία των γλυκών γεύσεων, υποστηρίζοντας ευρήματα από μελέτες σε τρωκτικά που δείχνουν ότι η περιοχή αυτή είναι σημαντική για την αναζήτηση ζάχαρης.», εξηγεί η Margaret Westwater:

Τι σημαίνει αυτό για τη διατροφή

Η μελέτη αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της προσδοκίας τόσο στη συμπεριφορά όσο και στη νευρωνική επεξεργασία της γλυκιάς γεύσης.

Η Westwater επισημαίνει πιθανές εφαρμογές σε διατροφικές παρεμβάσεις: «Αν δώσουμε έμφαση στο ότι οι πιο υγιεινές εναλλακτικές είναι “πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά” ή έχουν “ελάχιστα πρόσθετα σάκχαρα”, αυτό μπορεί να δημιουργήσει πιο θετικές προσδοκίες σε σχέση με όρους όπως “δίαιτα” ή “χαμηλές θερμίδες”.»

Και προσθέτει: «Αυτό ενδέχεται να βοηθήσει τους ανθρώπους να ευθυγραμμίσουν τις διατροφικές τους επιλογές με την προτίμηση του εγκεφάλου για θερμίδες, υποστηρίζοντας παράλληλα την αλλαγή συμπεριφοράς.»

Ο εγκέφαλος «δοκιμάζει» πριν από τη γλώσσα

Αν και τα ευρήματα δεν είναι εντελώς νέα σε κλινικό επίπεδο, η μελέτη προσφέρει σημαντικές νευροεπιστημονικές αποδείξεις ότι η εμπειρία της γεύσης δεν είναι μόνο θέμα χημείας — αλλά και προσδοκίας.

Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος μπορεί να «αποφασίσει» πόσο θα μας αρέσει κάτι πριν ακόμη το δοκιμάσουμε. Και αυτό ίσως αποτελέσει κλειδί για πιο αποτελεσματικές στρατηγικές βελτίωσης της διατροφής και της δημόσιας υγείας.