«Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στο πλαίσιο της έρευνας συλλέχθηκε μεγάλος όγκος υλικού που διέρρευσε στο διαδίκτυο και περιλαμβάνει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα θεραπευόμενων ατόμων -ανηλίκων και ενηλίκων- όπως προσωπικά στοιχεία, σημειώσεις θεραπευτικών συνεδριών και ηχογραφημένο υλικό», αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή του ο σύλλογος.
Θεραπευτικό απόρρητο
Σύμφωνα με τον ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ «είναι αυτονόητο σε επαγγελματίες και τον γενικό πληθυσμό, ότι το θεραπευτικό απόρρητο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ψυχολογικής πρακτικής και της θεραπευτικής σχέσης. Η εμπιστοσύνη των ατόμων που αναζητούν ψυχολογική υποστήριξη στηρίζεται στη βεβαιότητα ότι τα προσωπικά τους δεδομένα προστατεύονται απόλυτα.
Η διαδικτυακή διαρροή δεκάδων χιλιάδων αρχείων προσωπικών δεδομένων συνιστά κατάρρευση αυτής της θεμελιώδους προστασίας. Το γεγονός αυτό θα έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη του κοινού προς τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και θα αποθαρρύνει θύματα από το να αναζητήσουν βοήθεια ή να καταγγείλουν την κακοποίηση».
Θεσμικά κενά
Όπως αναφέρει στη συνέχεια της ανακοίνωσής του ο σύλλογος «η συλλογή και διαχείριση θεραπευτικού υλικού από δικαστικές αρχές επιβάλλεται να διέπεται από αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, σεβασμό στα δικαιώματα των θεραπευόμενων και με τη συνδρομή ειδικών επιστημόνων που μπορούν να αξιολογήσουν τη σκοπιμότητα και τα όρια τέτοιων ενεργειών.
Οι αρμόδιες αρχές φέρουν πλήρη ευθύνη για την ασφαλή φύλαξη και την αυστηρά περιορισμένη χρήση οποιουδήποτε υλικού έχει συλλεχθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, η άμεση διαγραφή ή ανωνυμοποίηση των δεδομένων που δεν σχετίζονται άμεσα με το ερευνώμενο αδίκημα αποτελούσε εκ του νόμου υποχρέωση. Οποιαδήποτε αδικαιολόγητη διατήρηση ή μη ασφαλής διαχείριση τέτοιου υλικού συνιστά σοβαρή παραβίαση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και θέτει σε κίνδυνο τα θεμελιώδη δικαιώματα δεκάδων ή εκατοντάδων ατόμων.
Πέρα από την παραβίαση του απορρήτου των θεραπευόμενων, η υπόθεση αναδεικνύει και ένα επικίνδυνο θεσμικό κενό στην προστασία των επαγγελματιών που εμπλέκονται σε δικαστικές υποθέσεις τέτοιου τύπου. Όπως τεκμηριώνεται και σε επιστολή του Συλλόγου μας προς τα Υπουργεία Υγείας και Δικαιοσύνης (από 18/9/25) - επιστολή που ουδέποτε απαντήθηκε - ψυχολόγοι που υπηρετούν σε δημόσιες δομές υγείας επιφορτίζονται συχνά με καθήκοντα πραγματογνωμοσύνης σε εξαιρετικά ευαίσθητες υποθέσεις χωρίς σαφές νομικό πλαίσιο, επιπλέον εξειδικευμένη εκπαίδευση, θεσμική υποστήριξη και προστασία από πιέσεις ή εκδικητικές ενέργειες εμπλεκόμενων μερών.
Η ψυχολόγος της ΕΛ.ΑΣ. αναδεικνύεται σε χαρακτηριστική περίπτωση επαγγελματία που βρέθηκε σε αυτή την εκτεθειμένη θέση. Η έρευνα εναντίον της ξεκίνησε μετά από καταγγελίες σε υποθέσεις επιμέλειας τέκνων - ένα πεδίο όπου οι συγκρούσεις είναι έντονες και οι κίνδυνοι για τους πραγματογνώμονες μεγάλοι».
Οι επιπτώσεις
«Οι επιπτώσεις αυτής της υπόθεσης είναι πολύπλευρες και άκρως ανησυχητικές», συνεχίζει ο σύλλογος και προσθέτει τα εξής: «Τα ίδια τα θύματα βλέπουν τα ευαίσθητα στοιχεία τους να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα. Μελλοντικά θύματα αποθαρρύνονται από το να αναζητήσουν βοήθεια ή να καταγγείλουν κακοποίηση, ενώ και οποιοσδήποτε θα επιθυμούσε να μπει σε θεραπευτική διαδικασία ενδέχεται να διστάσει φοβούμενος ότι τα προσωπικά στοιχεία δεν είναι ασφαλή.
Προκαλείται διάβρωση της εμπιστοσύνης του κοινού στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αλλά και οι ίδιοι οι επαγγελματίες, μέσα στο κλίμα εκφοβισμού που δημιουργείται, βιώνουν τον φόβο της στοχοποίησης σε περίπτωση εμπλοκής σε τέτοιες υποθέσεις».
Τι απαιτείται
Πέρα από την άμεση διερεύνηση της υπόθεσης και την απόδοση ευθυνών σε όσους συμμετείχαν με πράξεις ή παραλείψεις τους, ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ ζητεί τη λήψη άμεσων μέτρων από τις αρμόδιες αρχές. Συγκεκριμένα
- Διασφάλιση των δεδομένων των θεραπευόμενων: Κρυπτογράφηση, ανωνυμοποίηση και διαγραφή όλων των μη σχετικών με την έρευνα δεδομένων.
- Ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου: Δημιουργία σαφών πρωτοκόλλων για τη διαχείριση ψυχολογικού υλικού σε δικαστικές έρευνες με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων.
- Νομικό πλαίσιο προστασίας των ψυχολόγων: Ξεκάθαρη οριοθέτηση αρμοδιοτήτων και προστασία από στοχοποίηση και εκδικητικές ενέργειες από τους καταγγελόμενους.
- Έλεγχος αμφιλεγόμενων θεωριών: Άμεση αξιολόγηση από τα αρμόδια επιστημονικά όργανα της χρήσης θεωριών όπως η «γονεϊκή αποξένωση» και η «εμφύτευση ψευδών αναμνήσεων» σε δικαστικές υποθέσεις.
Καταλήγοντας στην ανακοίνωσή του ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ, αναφέρει πως «η υπόθεση αυτή αφορά το σύνολο του κλάδου μας και την αξιοπιστία ενός συστήματος που οφείλει να προστατεύει τόσο τους πολίτες όσο και τους επαγγελματίες του. Η σιωπή και η αδράνεια απέναντι σε τέτοιες παραβιάσεις είναι ασυγχώρητες. Απαιτούμε την άμεση θεσμική θωράκιση της θεραπευτικής σχέσης, ώστε το απόρρητο να πάψει να είναι ζητούμενο και να καταστεί ξανά αδιαπραγμάτευτη εγγύηση για κάθε πολίτη».
